
Chilli con carne
Sycący, aromatyczny gulasz z wołowiny i papryczek chilli, wywodzący się z pogranicza teksańsko-meksykańskiego..
Chilli con carne to w skrócie gęsty, rozgrzewający gulasz na bazie mięsa (najczęściej wołowiny), papryczek chilli i przypraw. Danie jest konkretne, sycące i raczej nie udaje lekkiej sałatki — to typ jedzenia, po którym człowiek siada i przez chwilę nic nie musi.
Jeśli chodzi o pochodzenie, sprawa jest trochę bardziej skomplikowana, niż mogłoby się wydawać. Najczęściej mówi się, że chilli con carne wywodzi się z południa Stanów Zjednoczonych, szczególnie z Texas. I to jest wersja, którą najgłośniej promują sami Teksańczycy — do tego stopnia, że uznali chilli za swoje oficjalne danie stanowe.
Ale historia sięga głębiej i zahacza o kuchnię meksykańską. Sama nazwa „chilli con carne” po hiszpańsku znaczy po prostu „chilli z mięsem”, więc wpływy z Meksyk są dość oczywiste. W praktyce uważa się, że danie powstało gdzieś na pograniczu kultur — czyli tam, gdzie kuchnia meksykańska spotkała się z amerykańską, a ludzie gotowali z tego, co było pod ręką.
W XIX wieku chilli było popularne wśród kowbojów, żołnierzy i ludzi w podróży — głównie dlatego, że dało się je zrobić z prostych składników i długo przechowywać. Istnieją też historie o tzw. „chili queens” z San Antonio, które sprzedawały gorące miski chilli na ulicach już w XIX wieku. Brzmi jak street food, zanim to było modne.
Ciekawostka: klasyczna, „ortodoksyjna” wersja teksańska często nie zawiera fasoli. Dla wielu osób to wręcz temat do kłótni przy stole. Natomiast poza Teksasem fasola jest zupełnie normalnym dodatkiem i mało kto robi z tego problem.
Dziś chilli con carne to danie globalne — trafisz na nie praktycznie wszędzie, od domowych kuchni po bary i festiwale jedzeniowe. Każdy robi je trochę inaczej, ale sens pozostaje ten sam: ma być aromatyczne, lekko ostre (albo bardzo) i porządnie sycące.
Średnia 4.25 / 5 (118 ocen)
Oceń
Składniki
mielona wołowina
500 gram
cebula
1
czosnek
4 ząbki
papryka czerwona
1
fasola czerwona
560 gram
pomidory krojone
2 puszki
koncentrat pomidorowy
3 łyżki
woda
500 mililitrów
papryka suszona słodka
4 łyżeczki
kmin rzymski
5 łyżeczek
oregano suszone
2 łyżeczka
pieprz cayenne
0.5 łyżeczki
sól
2 łyżeczki
cukier
1.5 łyżeczki
pieprz
0.5 łyżeczki
olej
1 łyżki
Pomidory: używam z puszki, ale świeże oczywiście też się sprawdzą. Ważne, żeby były kwaskowe. Takie nie do końca dojrzałe są idealne. Dla podbicia kwasowości dodaję koncentrat pomidorowy. Fasola: najbliższa oryginałowi będzie czerwona albo czarna. Warto zastąpić wodę bulionem wołowym albo wodą z kostką wołową.
Przygotowanie
| Nazwa | Wartość | %DV (mężczyzna) | %DV (kobieta) |
|---|---|---|---|
| Makroskładniki | |||
| Kalorie | 112 kcal | 4% | 6% |
| Węglowodany | 8.9 g | 3% | 3% |
| Tłuszcz | 5.6 g | 8% | 8% |
| Białko | 7.8 g | 14% | 17% |
| Mikroskładniki | |||
| Wapń | 48.3 mg | 5% | 5% |
| Foliany | 42.7 µg | 11% | 11% |
| Żelazo | 2.1 mg | 26% | 12% |
| Magnez | 32.6 mg | 8% | 10% |
| Potas | 356.2 mg | 10% | 14% |
| Selen | 9.8 µg | 18% | 18% |
| Sód | 420.5 mg | 21% | 21% |
| Witamina A | 210.4 µg | 23% | 30% |
| Witamina B6 | 0.3 mg | 23% | 23% |
| Witamina C | 12.8 mg | 14% | 17% |
| Witamina D | 0.1 µg | 1% | 1% |
| Witamina E | 0.9 mg | 6% | 6% |
| Witamina K | 6.5 µg | 5% | 7% |
| Cynk | 1.6 mg | 15% | 20% |